HƯỚNG TIẾP CẬN THĂM KHÁM BỆNH THẦN KINH NGOẠI BIÊN

Mục đích thăm khám bệnh lý thần kinh ngoại biên là thiết lập chẩn đoán bệnh thần kinh ngoại biên (BTKNB), xác định là bệnh lý sợi trục hay bệnh lý mất myeline và tìm ra nguyên nhân.

Về mặt lâm sàng, BTKNB gây yếu và teo cơ, mất hoặc thay đổi cảm giác và giảm hoặc mất phản xạ gân xương. Nghiên cứu dẫn truyền thần kinh có thể phân biệt bệnh thần kinh mất myelin (chậm hoặc block dẫn truyền) với bệnh lý sợi trục (biên độ điện thế thấp) . Điện cơ (EMG) có thể phân biệt teo cơ do đứt dây thần kinh với bệnh cơ nguyên phát. Xét nghiệm dịch não tủy (CSF) hữu ích, đặc biệt trong bệnh lý viêm mất myelin. Do các rễ thần kinh cột sống và sọ não “tắm” trong dịch não tủy, bệnh thần kinh mất myeline mà nó bao gồm cả rễ thần kinh gây ra sự gia tăng protein dịch não tủy. Cũng như vậy, viêm các rễ thần kinh cũng gây mũ dịch não tủy. Khai thác bệnh sử cẩn thận, chú ý bệnh sử gia đình, phơi nhiễm môi trường và bệnh hệ thống, kết hợp thăm khám thần kinh với các xét nghiệm có thể xác định nguyên nhân trong hầu hết các BTKNB. Khi chẩn đoán hãy còn nghi ngờ thì nghiên cứu sinh thiết thần kinh có thể cho nhiều thông tin hơn. Thần kinh bắp chân thường được chọn để sinh thiết vì nó nông và dễ tìm.

Đái đường và bệnh lý thần kinh khác tác động chủ yếu đến các sợi không myeline hoặc sợi có myeline nhỏ truyền cảm giác đau và nhiệt. Sự thoái hóa trong “bệnh lý thần kinh sợi nhỏ” này bao gồm hầu hết phần xa (ngoại vi) của các sợi thần kinh mà nó được thấy trong các cơ quan và mô khác nhau hơn là trong các sợi thần kinh lớn. Nghiên cứu dẫn truyền thần kinh và EMG trong các nguyên nhân như vậy có thể là bình thường và sinh thiết thần kinh bắp chân có thể khó làm sáng tỏ. Chẩn đoán có thể thực hiện với sinh thiết da. Mật độ các sợi này giảm trong bệnh lý thần kinh sợi nhỏ. 

 

CÁC NGUYÊN NHÂN CHỦ YẾU CỦA BỆNH THẦN KINH NGOẠI BIÊN

1. Bệnh tự miễn (Viêm đa rễ thần kinh mất myeline). 2. Viêm mạch (bệnh mô liên kết). 3. Bệnh hệ thống (đái đường, ure huyết, bệnh sarcoid, phù niêm, to cực chi). 4. Ung thư (paraneoplastic neuropathy). 5. Nhiễm trùng (bệnh bạch cầu, phong, bệnh lyme, AIDS, herpes zoster). 6. Rối loạn protein huyết (u tủy,cryoglobulin huyết). 7. Suy dinh dưỡng và nghiện rượu. 8. Chèn ép và chấn thương. 9. Hóa chất công nghiệp độc và thuốc. 10. Bệnh thần kinh di truyền.

Nguồn: http://www.neuropathologyweb.org/index.html